باعث شد که پس از درگذشت رشتی میرزا علی محمد ادعای باب و سپس ادعای امام غایب و سپس ادعای نبوت کند که کتا ب بیان را آورده است، هر چند باب به دستور ناصر الدین شاه اعدام شد ولی اعدام او منجر به قیامهای گسترده تری گردید.به اعتقاد فوران دیدگاه جامع دربارۀ جنبش بابیه و اهمیت آن تأکید بر چند سطحِ 1-چالش دینی با روحانیت متعصب شیعه. 2-تهدید سیاسی موقعیت سلطنت.3-فکر برابری خواهانه ای که نظام اجتماعی - اقتصادی ایران را زیر سؤال برد.

به نظر او اگر این جنبش را به خاطر بازتاب کردن انتظار سنتی مردم به موعود و ناجی دارای جنبه دینی بدانیم و خاستگاه طبقاتی آنرا مردم گرایانه، می توانیم بابیه را از نوع گذاری جنبش اجتماعی در ایران عصر قاجار تلقی کنیم که رگه هایی از آن به جنبش های عصر صفویه بر می گردد و پیش درآمد جنبش تنباکو و انقلاب مشروطه است.

ب - تلاشهای اصلاح گرانه از 1179 تا 1260 ش:ناکافی بودن پاسخ مساعد دولت

دیوانسالاران قاجار در واکنش به ناآرامیهای داخلی مثل بابیه و رویارویی با فشارهای نظامی و سیاسی و اقتصادی غرب تلاشهایی در جهت تقویت دولت و رشد اقتصادی آغاز کردند، در رأس این افراد عباس میرزا و وزیرش امیرکبیر بودند که اینان هم در مسیر مبارزه علیه وابستگی، کاری از پیش نبردند.

از جمله اقدامات اصلاح گرانه ای که فوران به آن اشاره می کند سیاست های میانبر مشیر الدوله از جمله امتیاز رویتر او در جهت اصلاحات لیبرالی ناصرالدین شاه است که عقیم ماند و به نظر فوران مسائل ملموس اصلاحات، تجدد، مرکزیت، صنعتی شدن و استقلال ملی همگی مطرح بود اما درک درستی از آنها وجود نداشت و جنبشهای ملی با منافع فردی گره خورده بود.

ج - ماجرای تنباکو 1269 - 1271 ش:  یک نقطه عطف

نخستین جنبش گسترده توده ای بود که سلطه خارجی و دولت را نشانه گرفت، هر چند موفقیت آن محدود به لغو این امتیاز به شرکت انگلیسی شد که درآن ائتلافی ناپایدار میان روحانیت، بازرگانان، صنعتگران،دکانداران، روشنفکران و تهیدستان شهری علیه واگذاری امتیاز انحصاری تنباکوی ناصرالدین شاه به سرگرد جی . اف تالبوت در ازای سالانه 15000 پوند و یک چهلم سود خالص صورت گرفت.این امتیاز که منافع بخشی از بازرگانان، مغازه داران، اصناف و توتون کاران را مستقیماً در معرض تهدید قرار می داد؛ با ائتلاف نیروهای اجتماعی و به همراه ذینفع های قدرتمند داخلی و خارجی مثل روسیه و بالاخره با پرداخت غرامتی که از بانک شاهنشاهی وام گرفته شد و شاخصه مهمی در وابستگی به غرب بود لغو شد ولی این پیروزی محدود بود چرا که جنبش با تمرکز به یک امتیاز و عدم توجه به الغای تمام امتیازهای واگذار شده به خارجیان و برکناری وزیران مسؤول جنبه نمادین داشت.

از جمله عوامل محدود ماندن جنبش٬ اختلاف نظر و دو دلی روحانیون به عنوان رهبران جنبش در آخرین مراحل آن بود، به دلایلی مثل رشوه و تهدید دولت و از طرف دیگر روسها هم به مجرد لغو امتیاز از تبلیغات خود دست برداشتند تا گامهای بیشتر در جهت لغو امتیازهای دیگر برداشته نشود. از جمله پیامد های این جنبش علاوه بر غرامتی که با وام پرداخت شد جابجایی مواضع قدرت روسیه و بریتانیا و افزایش نفوذ روسیه در ایران بود.