زندگي نسنجيده به ادامه دادنش نمي ارزد و انسان تنها از طريق آگاهي مي تواند به شان سزاوارش دست يابد.

 

 دانشگاه مازندران

دانشکده علوم انسانی و اجتماعی

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد در رشته جامعه شناسی

عنوان:

بررسی رابطه سرمایه فرهنگی با موفقیت تحصیلی

(مطالعه موردی دانش آموزان مقاطع راهنمایی و متوسطه شهرستان جوین)

استاد راهنما:

دکتر حیدر جانعلی زاده چوب بستی

استاد مشاور:

دکتر غلامرضا خوش فر

اساتید داور:

دکتر محمود شارع پور

دکتر احمد رضایی

دانشجو:

مهدی سپهر

تیر 1390

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر سرمایه فرهنگی خانواده بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان دوره های راهنمایی و متوسطه شهرستان جوین انجام شده است. برای تعریف نظری و عملیاتی جامع از مفهوم سرمایه فرهنگی، نظریه سرمایه فرهنگی و تفاسیر مختلفی که از آن در تحقیقات تجربی، در قالب دو مدل بازتولید فرهنگی و تحرک فرهنگی ارائه شده بود، مورد بررسی قرار گرفت، و برای سنجش این مفهوم مدلی که تقریبا جامع شاخص های به کار رفته در تحقیقات پیشین بود طراحی شد تا از آن برای توضیح تغییرات نمرات دانش آموزان جامعه مورد بررسی استفاده شود. به این منظور 400 نفر از بین دانش آموزان دوره های راهنمایی و متوسطه شهرستان جوین با شیوه نمونه گیری طبقه ای نسبی انتخاب شدند و با والدین این دانش آموزان مصاحبه به عمل آمد. از بین این 400 نفر که به عنوان نمونه اولیه تحقیق انتخاب شده بودند، 369 نفر در انجام این پژوهش همکاری نمودند. نتایج این پژوهش نشانگر این است که از بین شاخص های مختلف سرمایه فرهنگی سه شاخص دانش والدین از نهاد آموزشی، منش های فرهنگی و رفتار مطالعاتی آنها بیشترین سهم را در پیش بینی نمرات معدل سال دانش آموزان کل نمونه ایفاء می نمایند(0.518 = ). از بین نمرات دروسی که غیر از نمره معدل سال به عنوان متغیر وابسته تحقیق در نظر گرفته شده بودند، بیشترین قدرت پیش بینی متغیرهای مستقل، در پیش بینی نمره درس ریاضی بود که حدود 43 درصد تغییرات آن با چهار متغیر دانش والدین از نهاد آموزشی، رفتار مطالعاتی والدین، منش های فرهنگی آنها و تحصیلات مادر مورد پیش بینی قرار گرفت. کمترین میزان قدرت پیش بینی شاخص های سرمایه فرهنگی نیز در پیش بینی نمرات انضباط دانش آموزان مشاهده شد، که با وجود معنادر بودن از لحاظ آماری تنها 10 درصد تغییرات آن را شامل می شد. از جمله یافته های دیگر این تحقیق آن است که هرچند سرمایه فرهنگی والدین تاثیر قابل تاملی در موفقیت تحصیلی فرزندان آنها دارد ولی سرمایه فرهنگی خانواده ارتباط قابل ملاحظه ای با طبقه افراد ندارد و تاثیر گذاری این سرمایه، تابع مکانیسم دیگری است و در قالب دو مدل بازتولید و تحرک فرهنگی قرار نمی گیرد. در این مکانیسم که می توان آن را مکانیسم یا مدل همگرایی فرهنگی نامید تاثیر سرمایه فرهنگی محدود به طبقه اجتماعی خاصی نمی شود. در این مدل تاثیر سرمایه فرهنگی در گروههایی بیشتر است که گرایش زیادی به همگون شدن با فرهنگ مسلط دارند. به عبارت دیگر کسانی که اهداف، مطلوب ها و اولویت ها و همچنین راههای تعریف شده دست یابی به آنها را که توسط فرهنگ تعریف شده، می پذیرند، موفقیت آنها بیشتر متاثر از داشتن شاخص های سرمایه فرهنگی است.

 واژه های کلیدی:

سرمایه فرهنگی، دانش والدین از نهاد آموزشی، رفتار مطالعاتی، منش های فرهنگی، بازتولید فرهنگی، تحرک فرهنگی، همگرایی فرهنگی.

+ نوشته شده در  جمعه 25 شهریور1390ساعت 12:29 بعد از ظهر  توسط مهدی سپهر  |